Türkiye'nin Doğal-Egzotik Ağaç ve Çalıları I

Gymnospermler Angiospermler (A-G) 

Editör Prof. Dr. Ünal Akkemik

Bölüm Yazarları (Alfabetik sırayla)

Ahmet Emre Yaprak (Ankara Ü. Fen Fakültesi) Ali Kavgacı (Batı Akdeniz Ormcılık Arş. Enst.) Ali Kaya (Orman Mühendisi) Aliye Aras (İstanbul Ü. Fen Fakültesi) Bahadır Altun (Ahi Evran Ü. Ziraat Fakültesi) Barbaros Yaman (Bartın Ü. Orman Fakültesi) Bilge Tunçkol (Bartın Ü. Meslek Y.okulu) Dilek Oral (İstanbul Ü. Orman Fakültesi) E.Burcu Yeşilyurt (Biyolog) Emrah Yüksel (Artvin Çoruh Ü. Orman Fakültesi) Ernaz Altundağ Çakır (Düzce Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi) Galip Akaydın (Hacettepe Ü. Eğitim Fakültesi) Gamze Tuttu (Çankırı Karatekin Ü. Orman Fakültesi) Gençay Akgül (H. Bektaş Veli Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi) Gül Nilhan Tuğ (Ankara Ü. Fen Fakültesi) Güven Aksu (Artvin Çoruh Ü. Orman Fakültesi) H.Tuncay Güner (İstanbul Ü. Orman Fakültesi) Halil Çakan (Çukurova Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi) Hatice Yılmaz (İstanbul Ü. Orman Fakültesi) Hayal Akyıldırım (Artvin Çoruh Ü. Orman Fakültesi) Hüseyin Fakir (Süleyman Demirel Ü. Orman Fakültesi) İsa Başköse (Biyolog) Mehmet Çiçek (Pamukkale Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi) Mehmet Fırat (Van 100.Yıl Ü. Eğitim Fakültesi) Mehmet Yavuz Paksoy (Munzur Ü. Mühendislik Fakültesi) Mehtap Öztekin (İç Anadolu Ormancılık Arş. Enst.) Meral Avcı (İstanbul Ü. Edebiyat Fakültesi) Necmi Aksoy (Düzce Ü. Orman Fakültesi) Nesibe Köse (İstanbul Ü. Orman Fakültesi) Neval G. Özkan (Düzce Ü. Orman Fakültesi) Nihan Koçer (Düzce Ü. Orman Fakültesi) Nurgül Karlıoğlu (İstanbul Ü. Orman Fakültesi) Özgür Eminağaoğlu (Artvin Çoruh Ü. Orman Fakültesi) Rüya Yılmaz (Orman Mühendisi) Saime Başaran (Batı Akdeniz Ormancılık Arş. Enst.) Salih Sercan Kanoğlu (N. Gökyiğit Botanik Bahçesi) Serdar Aslan (Düzce Ü. Orman Fakültesi) Şükran Kültür (İstanbul Ü. Eczacılık Fakültesi) Tolga Ok (K.Maraş Sütçü İmam Ü. Orman Fakültesi) Turgay Birtürk (Düzce Ü. Orman Fakültesi) Ünal Akkemik (İstanbul Ü. Orman Fakültesi) Zeki Aytaç (Gazi Ü. Fen-Edebiyat Fakültesi)

Bu Eser; Orman Botaniği bilim alanında yapmış oldukları büyük katkılardan dolayı Saygıdeğer hocalarımız Prof. Dr. Hayrettin Kayacık ve Prof. Dr. Faik Yaltırık’a ithaf olunur…

T.C. İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi Dekanlığı ve T.C. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Orman Genel Müdürlüğü tarafından imzalanan protokol çerçevesinde hazırlanmıştır.

Bakan Önsöz: Prof. Dr. Veysel Eroğlu

Rektör Önsöz: Prof. Dr. Yunus Söylet

Önsöz: Prof. Dr. Ünal Akkemik 

Türkiye, sahip olduğu zengin florası ile dünyanın en önemli gen merkezlerinden biridir. Bu zenginlik içerisinde odunsu bitkilerin de önemli bir yeri vardır. Türkiye’nin bitki çeşitliliği, 1700’lü yıllardan bu yana botanistlerin ilgisini çekmiş, 18. ve 19.yüzyıllarda birçok yabancı botanist tarafından flora çalışmaları yapılmış, yeni bitki türleri tanımlanmıştır. 20. yüzyılda ise P.H.Davis’in editörlüğünde çok sayıda botanistin katkı sağladığı 10 cilt halinde yazılan “Flora of Turkey and East Aegean Island” adlı eser Türkiye Florasını büyük oranda ortaya koymuştur. Sonraki yıllarda Türk botanistler tarafından 11.cildi yayımlanmıştır. Devam eden flora ve sistematik botanik çalışmalarıyla her geçen gün yeni yeni türler tanımlanmaya devam etmektedir. Türkiye’nin florasında 550’den fazla ağaç ve çalı, 300’den fazla da yarı çalı doğal yetişmektedir. Buna ek olarak son yıllarda park ve bahçelerde yaygınlaşan egzotik türlerle odunsu bitki türlerinin sayısı binleri aşmıştır. Özellikle kültivarların çoğalması, tepe formu, yaprak rengi gibi daha görsel kültivarların oluşturulmasıyla park ve bahçeleri süsleyen bitki çeşitliliği giderek artmaktadır. Diğer yandan özellikle şehirleşme ile beraber doğal yapının ve özellikle de bitkilerin korunması yönündeki ilgi hızla artmaya başlamıştır. Ağaçları, çalıları, çiçekleri ya da diğer süs bitkilerini konu alan çeşitli kitaplar yayımlanmıştır. Kimisi önemli ağaç ve çalıları, kimisi renklerine göre çiçekleri, kimisi de bir il, yöre ya da bölgenin bitkilerini konu edinmiştir. Bu kitapta ise Türkiye’de doğal yetişen hemen hemen tüm odunsu bitkiler (ağaç ve çalılar), bazı yarı odunsular ve ülkemizin park ve bahçelerinde yaygın bir şekilde görülen egzotik ağaç ve çalılar ele alınmıştır. Kitap bu yönüyle ve kapsamıyla ülkemizde yazılmış ilk Türkçe eser niteliğindedir. Kitaba, daha çok süs bitkisi özelliği taşıyan ve sayıları binlerce olan (örneğin Chamaecyparis lawsoniana türünde 200’den fazla olan) kültivarlara, kitabın bir süs bitkileri kitabı olmaması nedeniyle yer verilmemiştir. Türkiye’nin ağaç ve çalılarını konu alan kitabın hazırlanmasındaki amaç; başta orman mühendisleri olmak üzere, peyzaj mimarları, doğaya ilgi duyan toplumun tüm kesimleri, orman fakültelerinin orman ve orman endüstri mühendisliği bölümleri ile peyzaj mimarlığı bölümü, ziraat mühendisliği, fen fakültelerinin biyoloji bölümlerinde okuyan öğrencilerle ve botanik alanında çalışan akademisyenlere temel bir kaynak hazırlamaktır. İlk baskısı kısa zamanda tükendikten sonra ortaya çıkan yoğun talep üzerine ikinci baskısı, kullanım kolaylığı da dikkate alınarak ve güncellenerek tek cilt halinde hazırlanmıştır. İkinci baskının yayımlanmasındaki desteklerinden dolayı İ.Ü.Orman Fakültesi Dekanı Sayın Prof. Dr. Ahmet Yeşil’e, Orman Genel Müdürü Sayın İsmail Üzmez’e, Genel Müdür Yardımcı Sayın Ahmet İpek’e ve Dış İlişkiler, Eğitim ve Araştırma Dairesi Başkanı Sayın Musa Kaya’ya teşekkürlerimi sunarım.

Böylesine kapsamlı bir kitabın bir ya da birkaç yazar tarafından yazılması çok zor ve çok uzun zaman isteyen bir süreçtir. Bu tür bir kitaba büyük bir ihtiyaç duyulması, ülkemizin değişik üniversitelerinde odunsu bitkiler konusunda yetişmiş uzmanların bulunması ve üniversitelerimizde önemli bir birikimin oluşması kitabın hazırlanmasını kolaylaştırmış, konusunda uzman ve değişik akademik aşamalarda olan 41 yazarın, bölümlerin yazılmasıyla ilgili davetimizi kabul etmesi kitabın yazılmasını olanaklı kılmıştır. Bu bağlamda, kitabın yazılmasına katkı sağlayan tüm yazarlara yürekten teşekkür ederim. Ayrıca bazı cins ve türlerin renkli fotoğrafları için yazarlar dışında da bazı meslektaşlarımızdan ve bilim insanlarından destek alınmıştır. Fotoğraf sahiplerinin adları fotoğrafların üzerinde belirtilmiş olup desteklerinden dolayı teşekkürlerimi sunarım. Kitap hazırlanmasındaki en önemli aşamalardan biri de, üretilen bilgilerin okuyucuya en güzel şekilde sunulmasıdır. Bu bağlamda büyük emek harcayan Yayın Şube Müdürü Sayın Sezgin Kara’ya, tüm sayfa tasarımlarını titizlikle, büyük bir sabır ve özenle yapan Levent Kıran ve Şener Fakıoğlu’na ve elektronik ortama aktarılmasında teknik destek sağlayan Araş. Gör. Ferdi Akarsu’ya içtenlike teşekkürlerimi sunarım. Kitap; 631’u doğal, 199’u da egzotik olan toplam 830 türden oluşmaktadır. Egzotik türlerden 14’ü doğallaşma eğilimdedir. Bu 830 türden de 773’u fotoğraflarla, kalan 57’i de fotoğrafsız olarak verilebilmiştir. Hazırlanmasında büyük emeği geçen tüm yazarlar adına kitabın, tüm meslektaşlarımıza ve ilgililere yararlı olmasını dilerim.

Tasarım: Şener Fakıoğlu

Ön Kapak (Soldan sağa) -Pinus nigra Arnold subsp.pallasiana (Lamb.) Holmboe (Ünal Akkemik) -Rhamnus kayacikii Davis & Yaltırık (Mehmet Fırat) -Crataegus yaltirikii Dönmez (Mehmet Fırat)

Arka Kapak (Yukarıdan aşağıya) -Apocynum venatum L. (Mehmet Fırat) -Juniperus excelsa M. Bieb. (Ünal Akkemik) -Euonymus europeaus (Özgür Eminağaoğlu) -Erica arborea L. (Ünal Akkemik) -Rosa pimpinellifolia L. (Ünal Akkemik) Tüm zemin Quercus infectoria subsp.veneris kabuğu (Ünal Akkemik)

"Saygıdeğer hocam Prof. Dr. Fak Yaltırık'a en derin saygılarımızla, 09.10.2014" Ünal Akkemik, imzalı bu kıymetli eser 2 cilt. Ekim 2014'te anne ve babamın Levent'teki evinde Ünal Bey ve İ.Ü.Orman Fakültesi Orman Botaniği Anabilim Dalı'ndaki değerli akademisyenleri ağırladık. Fotoğraflar çektik. Babam çok mutlu olmuştu. Hayrettin amca da yaşasaydı çok mutlu olur gurur duyardı. 

“Türkiye’deki Fosil Ağaçlar Üzerine” Prof Dr. Ünal Akkemik ile Söyleşi'mizi RE Books Arts'tan dileyen okuyabilir.